Oleh: Budisastro | Desember 16, 2015

Paramasastra

Paramasastra iku ngèlmu tata basa lan sastra, utamané basa Jawa. Wis akèh kitab kang nganggo irah-irahan “Paramasastra” kang dianggit déning sawetara pujangga. Tembung iki dijupuk saka parama (tata basa) lan sastra. Tata basa Jawa akeh njupuk saka Sansekerta. Tata basa iki katurunaké manèh déning Panini. Ing jaman Jawa anyar,Ranggawarsita uga gawé Serat Paramasastra Jawi kang umumé digunaaké saiki.(wikipedia : 16-12-2015).

Paramasastra miturut golonganing tembung kaperang (jawasmp3bae : 2015) :

  • Tembung aran (tuladha: radio, meja, lsp)
  • Tembung kriya (tuladha: maca, turu, lsp)
  • Tembung sesulih(tuladha: kowe, aku, lsp)
  • Tembung wilangan (tuladha: telu, enem, lsp)
  • Tembung kaanan (kata sifat) (tuladha: elek, kuru, lsp)
  • Tembung katrangan (tuladha: kana, lor, lsp)
  • Tembung pangarep (tuladha: saka ing, lsp)
  • Tembung sandhangan (tuladha: sang, hyang, lsp)

Jinising tembung ana 2, inggih punika tembung lingga lan tembung andhahan…

Tembung lingga inggih punika tembung kang during owah saka asale, tuladhane meja, pangan arit,…lsp

Tembung andhahan inggih punika tembung kang wis owah saka asale, tuladhane mlaku koktuku, gumagus lsp

Tembung andhahan kuwi asale saka tembung lingga kang oleh ater-ater, panambang, lan seselan

Tuladhane ater-ater:

  • Ater-ater a+….

a+karya: akarya

  • Ater-ater ka+…

Ka+tabrak: katabrak

  • Ater-ater anuswara (na,ma,ny, ng)

na+tampa: nampa

ma+pangan: mangan

ny+sapu: nyapu

ng+goring: nggoreng

  • Ater-ater tripurusa (dak, kok, di)

kok+pangan: kokpangan

di+jambak: dijambak

dak+masak: dakmasak

  • Ater-ater sa, pa, pi, pra, pari, tar

sa+wengi: sawengi

pa+mudha:pamudha

pi+tutur: pitutur

pra+yoga: prayoga

pari+wara:pariwara

tar+buka:tarbuka

  • Ater-ater kuma, kapi, kami

Kuma+lamcang:kumalancang

Kapi+adreng: kapiadreng

Kami+gila:kamigilan

Tuladhane panambang:

  • Panambang ku, mu, e

Buku+ku: bukuku

Sapu+mu: sapumu

Jaran+e: jarane

  • Panambang an

Gawa+an: gawan

  • Panambang i

Suwek+i: suweki

  • Panambang a, na, ana, en

Jupuk+a: jupuka

Pangan+na: panganna

Sapu+ana: saponana

Jaga+en:jaganen

  • Panambang ake

Gambar+ake:gambarake

  • Panambang ne, ing

Bapak+ne: bapakne

Abang+ing: abanging

Tuladhane seselan:

  • Seselan in:

Cedhak +in: cinedhak

Titah+ in: tinatah

  • Seselan um:

Bagus+um: gumagus

Tindak+ um: tumindak

  • Seselan l, r:

Siwer+ l: sliwer

Kelip + r: krelip


Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s

Kategori